Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέι – Όσκαρ Ουάιλντ


Το κακό με τα έργα της κλασσικής λογοτεχνίας είναι πως νομίζεις πως τα έχεις διαβάσει. Κάπου, κάποιος, κάποτε σου μίλησε γι’αυτά, ακούσες μια κουβέντα, έριξες μια ματιά… σ’εμένα συμβαίνει συχνά… να μην διαβάζω κάτι κλασικό γιατί νομίζω πως γνωρίζω όλη την πλοκή και λείπει παντελώς το σημείον της έκπληξης… αν και εν τέλει αν θέλω έκπληξη ας μπουκωθώ μ’ένα kinder αυγό κι ας αφήσω τις εκπλήξεις μακριά από τη λογοτεχνία.
Να όμως που το πήρα απόφαση να διαβάσω κάτι που θεωρούσα ήδη διαβασμένο… «Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέι» του Όσκαρ Ουάιλντ… κι ανακαλύπτω από τις πρώτες σελίδες πως ουδόλως πρόκειται για ένα ανάγνωσμα για το ναρκισσισμό όπως νόμιζα αλλά κυρίως για ένα ανάγνωσμα για τη χυδαιότητα, για την ουσία της ύπαρξης, για το εφήμερο της ανθρώπινης ύπαρξης, για το καλό και το κακό και εν τάξει, έχει και ολίγον από ναρκισσισμό…
Ο Ντόριαν Γκρέι, φιλήδονος όμορφος νεαρός, ποζάρει για έναν πίνακα… και όχι δεν ερωτεύεται το είδωλο του στον πίνακα (όπως αφελώς νόμιζα) αλλά εύχεται να γερνάει το πορτραίτο του και όχι ο ίδιος… και τσουπ! Η ευχή του γίνεται πραγματικότητα… μόνο το πορτραίτο δεν γερνάει απλώς αλλά αποτυπώνονται επάνω του όλα τα λάθη, τα πάθη, οι αμαρτίες και η έκφυλη ζωή του Ντόριαν…
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1890 (είναι και το μοναδικό μυθιστόρημα του Ουάιλντ καθώς όλα τα υπόλοιπα έργα του είναι θεατρικά), κατηγορήθηκε ως έκφυλο και ανήθικο γιατί δεν πατούσε όσο νάναι και πάνω στις πουριτανικές αρχές της βικτωριανής Αγγλίας, υπάρχει έτσι και μια εσάνς homosexualite καθότι ο Όσκαρ Ουάιλντ ήταν όχι απλά ομοφυλόφιλος αλλά φυλακίστηκε και για τις σεξουαλικές του προτιμήσεις… στο βιβλίο υπάρχουν πολλά τσιτάτα που μπορείτε να αποστηθίσετε περί τέχνης, περί κοινωνίας, περί έρωτος, περί ηθικής και περί ματαιοδοξίας…
Κυκλοφορούν διάφορες βερσιόν στην ελληνική αγορά, προσωπικά το διάβασμα σ’ένα φτηνό πόκετ εις την αγγλικήν…

Βαθμολογία: 10/10 (και τότε αντιλαμβάνεσαι γιατί κάποια βιβλία έγιναν κλασικά…)

THE PICTURE OF DORIAN GRAY
Oscar Wilde
Εκδόσεις Arcturus 2016
Σελίδες 219

Readathon 2017: Ένα βιβλίο σε γλώσσα εκτός της ελληνικής – εις την αγγλικήν εν προκειμένω (15/80)

Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

Ο Φρόιντ στο Μανχάταν - Λυκ Μποσί


Τόσον καιρό το χαλβάδιαζα αυτό το βιβλίο… τόσον καιρό… δυο αγάπες μαζί… και Φρόιντ και Μανχάταν… κι ένα εξώφυλλο που εμένα μου έκανε αμέσως ‘κλικ’… και πόση χαρά όταν το πήρα επιτέλους στα χέρια μου… και πόση απογοήτευση όταν μετά από μερικές σελίδες,  το ενδιαφέρον άρχισε να ξεφουσκώνει και να ξεφουσκώνει και να ξεφουσκώνει μέχρι που έμεινε ένα ξεφούσκωτο μπαλόνι χωρίς κανένα πλέον ενδιαφέρον…
Η υπόθεση ήχησε στ’αυτιά μου σαγηνευτική: Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο Φρόιντ και ο Γιούνγκ πηγαίνουν στην Αμερική για να κάνουν γνωστή την ψυχανάλυση και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού. Βρίσκονται όμως ξαφνικά να βοηθούν στη διαλεύκανση ενός φόνου με τη βοήθεια της νεόκοπης επιστήμης τους… Τέλειο; Αμ δε…
Ο συγγραφέας ανακάτεψε τα πάντα κι αλίμονο αν ήξερε τι ήθελε να βγάλει… και ψυχανάλυση, και αλχημεία, και μυστικές οργανώσεις, και ουρανοξύστες, και λούνα παρκ τους προδρόμους της Disneyland, και Τέσλα, και ντεντέκτιβ, και θανατικό, και κρυμμένα παιδιά, και φανερά παιδιά και… και… και… Έλεος! Μόνο το μάγο Χουντίνι δεν μας έβαλες…
Δυστυχώς, πολύ γρήγορα έχασα το ενδιαφέρον μου και οι λιγοστές σελίδες που αναφέρονταν στο Μανχάταν του τότε ή στις αρχές της ψυχανάλυσης δεν ήταν αρκετές για να με γυρίσουν πίσω…

Βαθμολογία: 5/10 (κι αυτό γιατί είναι Πάσχα και θέλω να δείξω το αγγελικό μου πρόσωπο..)

Readathon 2017: Ένα βιβλίο με το όνομα χαρακτήρα του στον τίτλο (14/80)

Ο ΦΡΟΪΝΤ ΣΤΟ ΜΑΝΧΑΤΑΝ
Λυκ Μποσί
Μετάφραση: Γιάννης Καυκιάς
Εκδόσεις Καλέντη, 2010
Σελίδες 447


Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

H αποικία της λήθης - Κλαίρη Θεοδώρου


(Όσοι μπείτε στον κόπο να διαβάσετε, να ξέρετε πως υπάρχουν spoilers)...

Προ αμνημονεύτων χρόνων, τότε που ήμουν μικρό και άκακο, τότε που τα σπλάχνα μου δεν είχαν γεμίσει χολή και το φαρμάκι δεν έσταζε από το στόμα μου, είχα γνωρίσει στα εξωτερικά έναν Έλληνα συμφοιτητή. ‘Από πού είσαι ρε πατριώτη;’ ‘Από τη Λέρο’ μου απάντησε περήφανα κι εγώ γούρλωσα τα μάτια και σταμάτησα κάθε κουβέντα. Υπήρχαν στη Λέρο άνθρωποι; Ήμουν τόσο σίγουρο πως στη Λέρο ενδημούσαν μόνο οι ψυχασθενείς, πως ήταν το εθνικό μας τρελάδικο, που δεν μου είχε περάσει καν από το μυαλό πως ναι υπήρχε να μια τόση δα περίπτωση να ζουν και νορμάλ άνθρωποι εκεί. Τόσο μικρό και αθώο, τότε. Τότε…
Και πέρασαν τα χρόνια, κι έμαθα κι έκανα κι ένα καλό φιλαράκι από τη Λέρο, άσχετα που τα έφερε έτσι η τύχη και δεν πάτησα ποτέ το πόδι μου στο νησί. Μόλις είδα το βιβλίο στον πάγκο, ο τίτλος (Η αποικία της λήθης) μου σφύριξε κλέφτικα. Οπισθόφυλλο: και μόνο η αναφορά στη Λέρο, με ιντρίγκαρε. ‘Επιτέλους!’ σύριξα… ’ Ένα βιβλίο που υπόσχεται πολλά: αληθινό ανθρώπινο δράμα κι όχι δράμα ερζάτς…’
Λέρος, λοιπόν… 1975… Το κολαστήριο… Το εθνικό μας τρελάδικο… Η εθνική μας ντροπή… εκεί που στοιβάχτηκαν όχι μόνο ψυχοπαθείς και νοητικά πάσχοντες αλλά και διάφορα απολωλότα πρόβατα και αποδιοπομπαίοι τράγοι που ελαφρά τη καρδία, έστελναν οι ίδιες οικογένειες τους για να αποτινάξουν από πάνω τους το μίασμα. Έτσι… τα θάβουμε κάτω από το χαλί, εν προκειμένω τους θάβουμε στη Λέρο, και ουφ! Είναι σαν να έχουν εξαφανιστεί αυτοί οι άνθρωποι… δεν έχουν πια όνομα, παρά μοναχά ένα νούμερο. Και μ’ένα σμπάρο δυο τρυγόνια, δίνουμε και στους φτωχούς ντόπιους κι ένα κομμάτι ψωμί…
Έτσι λοιπόν, στο βιβλίο, ο 16χρονος Άλκης βρίσκεται κλεισμένος στο ψυχιατρείο όχι γιατί πάσχει αλλά γιατί πρόδωσε τον πατέρα του. Και δίπλα στον Άλκη  κι άλλες ιστορίες που τσιτσιριάζουν το δέρμα… αλλά μέχρι εκεί…
Και τώρα ΠΡΟΣΟΧΗ!!! SPOILERS SPOILERS SPOILERS
Όλο το βιβλίο είναι γραμμένο στο πρώτο πρόσωπο και κάθε φορά μιλάει κι ένα διαφορετικό πρόσωπο του δράματος. Ωραία μέχρι εδώ… Τα κομμάτια του Άλκη και του Στάθη (άλλου τρόφιμου στην αποικία) ήταν τα πιο συγκλονιστικά αλλά κατείχαν και το μικρότερο κομμάτι του βιβλίου. Ναι, εδώ ήθελα περισσότερο…
Και πάμε στην ιστορία της Σοφίας, της πέτρας του σκανδάλου… που η ζωή της είναι τίγκα στο δράμα (πορνεία, κακοποίηση, φτώχια, ναρκωτικά…) έλα όμως που δεν την λυπήθηκα… κι ούτε το δράμα της με συγκίνησε… και ναι ήθελα να με πιάσει η μεγαλοψυχία μου να τη συγχωρήσω αλλά δεν… θεωρώ πως η συγκεκριμένη ηρωίδα χώλαινε τα μάλα… Εξηγούμαι για να μην παρεξηγούμαι… Και ξανά μανά spoilers… όταν είσαι δεκαεννιά, άβγαλτο κοριτσούδι κι ο πατέρας σου χαροπαλεύει στο νοσοκομείο και είναι η πρώτη φορά που βλέπεις έναν φίλο της μάνας σου στο νοσοκομείο καμιά εικοσαριά χρόνια μεγαλύτερο και ούσα παρθένα και άμωμη, δεν πας την πρώτη μέρα στο κρεβάτι μαζί του… κι όταν σε παντρεύεται και σ’έχει στα όπα – όπα κι είσαι στα εικοσιδύο και βγάζεις τα μάτια σου με τον δεκαεξάχρονο γιο του άντρα σου ενώ το μωρό σου κοιμάται στο διπλανό δωμάτιο, ε! δεν ήσουν μικρό και άβγαλτο… και όταν σε διώχνει κακήν – κακώς στον Πειραιά και σε περιμαζεύει μια τραγουδιάρα και σου συμπεριφέρεται με το ‘σεις και με το σας κι εσύ γνωρίζεις τον νταβατζή της και σου την πέφτει αλλά εσύ με το που τον βλέπεις λιώνεις και το φχαριστιέσαι το ‘κοκό’ και μέσα σε δυο – τρεις μέρες έχεις ξεχάσει και το σύζυγο και τον δεκαεξάχρονο για χάρη του νταβά… συγγνώμη αλλά εμείς αυτές τις κορασίδες στο χωριό μας δεν τις λέμε άμωμες και κατατρεγμένες αλλά κάπως αλλιώς…
Εν κατακλείδει, είχε όλα τα εχέγγυα να γίνει ένα πολύ καλό βιβλίο αλλά κάπου το ‘χανε… Ωστόσο, δεν μπορώ μην δώσω τα εύσημα στη συγγραφέα που αποφάσισε να ασχοληθεί με το θέμα… ε! ναι ήθελα περισσότερο Λέρο και λιγότερο σήμερα (πολύ γλυκανάλατο για τα γούστα μου…)
Ειλικρινά, δεν ξέρω τι βαθμό να βάλω… άλλα κομμάτια τόσο δυνατά κι άλλα τόσο αδιάφορα… μάλλον ένα 7.5
Readathon 2017: Ένα βιβλίο με θέμα την ψυχική υγεία… (εντάξει δεν ήταν μόνο ψυχική υγεία, είχε όμως Λέρο, εντάξει;) 13/80

Η ΑΠΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ
Κλαίρη Θεοδώρου
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2016

Σελίδες 416

Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Η κομψότητα του σκαντζόχοιρου - Μιριέλ Μπαρμπερί


Μπορεί ένας σκαντζόχοιρος να είναι κομψός; Ένα φλαμίνγκο είναι κομψό. Ένα μαλτέζ είναι κομψό. Μα ένας σκαντζόχοιρος; Κατά την Μπαρμπερί, μια πιε νουάρ, μια Γαλλίδα εκ Μαρόκου δηλαδή, ναι ο σκαντζόχοιρος είναι ένα άκρως κομψό ζώον που τα αγκάθια του τείνουν να παραπλανήσουν μόνο όσους δεν θέλουν να δουν.
Το βιβλίο βρίσκεται εδώ και καιρό στη βιβλιοθήκη ενός εκ των έφηβων σκορόφιδων που αναπτύσσεται στην οικογενειακή φωλιά μας. Το θεώρησα εφηβικό ανάγνωσμα και το σνόμπαρα μέχρι που μετά από διάφορα μπίρι – μπίρι από δω κι από κει, είπα να το δοκιμάσω. Συμπέρασμα: το βιβλίο δεν είναι εφηβικό. Δεν είναι εφηβικό. Point final.
Σε μια αριστοκρατική πολυκατοικία του Παρισιού, εκεί που τα διαμερίσματα δεν πωλούνται αλλά πάνε κληρονομικά, ζει η Ρενέ, μια 54/χρονη θυρωρός που σε αντίθεση με τις classic κουτσομπόλες θυρωρούς, έχει μια ιδιαίτερη σχέση με την τέχνη (λατρεύει Τολστόη και ολλανδούς ζωγράφους) και η Παλόμα, 13/χρονη έφηβη με υψηλό IQ και ανησυχίες όχι τις classic της ηλικίας της. Και ξαφνικά, ένα διαμέρισμα πωλείται και σαν σίφουνας (όσο σίφουνας μπορεί να είναι ένας Ιάπωνας) εισβάλλει στη ζωή τους ο Ιάπωνας Κακούρου Όζου.
Λοιπόν… το βιβλίο δεν έχει καμιά υπόθεση αμάν και τι… θα τολμούσα να πω πως δεν έχει καμιά υπόθεση… και πηγαίνει αργά… πολύ αργά… πάρα πολύ αργά… αλλά…. εγώ το απόλαυσα…
Ένα βιβλίο τίγκα στη διακειμενικότητα (sic) από Τολστόη μέχρι Μαρξ κι από Ρονσάρ μέχρι Σταντάλ, από αναφορές στη ζωγραφική (από τους Ιταλούς μέχρι τους Ολλανδούς) και με μουσικά ‘πάρε – δώσε’ (από Μότσαρτ μέχρι Έμινεμ), σε κάνει να θυμηθείς ξανά παλιά καλά αναγνώσματα και να ψάξεις κάποια που τα είχες αφήσει αδιάβαστα. Ένα βιβλίο γεμάτο από μικρά κυνικά εύστοχα βέλη για όλους αυτούς που το παίζουν κουλτούρα, για τους δήθεν, για το ‘φαίνεσθαι’, για τις ταξικές διαφορές, για τις προσωπικές μας ανασφάλειες, για αυτούς που αντί να απολαύσουν τη μαγεία ενός βιβλίου χάνονται σε αναλύσεις, των αναλύσεων, τις αναλύσεις, ω! αναλύσεις…
Ένα βαθιά ‘γαλλικό’ βιβλίο που ενδεχομένως θα ξενίσει όποιον δεν γνωρίζει τη γαλλική κουλτούρα. Οι θυρωροί (θυρωρός είπαμε είναι η βασική ηρωίδα) στη Γαλλία αποτελούν από μόνες τους θεσμό. Είναι φετίχ ρε παιδί μου. Οι μαντλέν, τα μακαρόν, οι κλοσάρ και αχ! Αυτός ο πληθυντικός ευγενείας… κολλητές φίλες εδώ και είκοσι χρόνια και μιλάνε στον πληθυντικό μεταξύ τους… πόσο αλλόκοτο φαίνεται σ’εμάς που τον άλλον τον βλέπουμε για πρώτη φορά και του ‘λέμε «γεια σου ρε φίλε;
Κάπου διάβασα πως κάποιος από τους πολύ χάι βιβλιοκριτικούς το χαρακτήρισε ‘ένα βιβλίο γεμάτο αμπελοφιλοσοφίες’… εγώ πάλι δεν το βρήκα καθόλου αμπελοφιλοσοφέ ... αυτό που οι wannabe κουλτουριάρηδες θεωρούν φιλοσοφία  μόνο ότι χρειάζεται να έχεις σνιφάρει δέκα τρυπάκια κόκα για να καταλάβεις τι θέλει να πει ο συγγραφέας – φιλοσόφος, άστο ρε φίλε… εγώ βρήκα πολλές μα πάρα πολλές μικρές φράσεις γεμάτες αληθινή φιλοσοφία, φιλοσοφία πρετ α πορτέ, που μια χαρά μου κάθεται στην καθημερινή μου ζωή.
Μου άρεσε. Point final. Διαβάζεται αργά. Και σταθερά. Point final.
Φιλιά από ένα σκορόφιδο που φοβάται τους σκαντζόχοιρους.                

Θέλετε και βαθμό; 8.5 / 10

Readathon 2017: Ένα βιβλίο συγγραφέα που ανακαλύψατε για πρώτη φορά φέτος 12/80

Η ΚΟΜΨΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΥ
Μιριέλ Μπαρμπερί
Μετάφραση: Ρίτα Κολαΐτη
Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες, 2008

Σελίδες 361

Κυριακή, 12 Μαρτίου 2017

Ο Θεός των μικρών πραγμάτων - Αρουντάτι Ρόι


Είναι από αυτά τα βιβλία που στέκονται χρόνια και χρόνια στη βιβλιοθήκη σου, το ξεσκονόπανο έχει βαρεθεί να παίρνει τη σκόνη από πάνω τους, όλο το τραβάς έξω για να το διαβάσεις κι όλο τελευταία στιγμή παίρνεις κάποιο άλλο και το αφήνεις πάλι να σκονίζεται μέχρι την επόμενη φορά… (όχι βέβαια πως είναι το μοναδικό τέτοιο βιβλίο…)
Παρ’όλα αυτά, επιτέλους ήρθεν η ώρα του και ο «Θεός των μικρών πραγμάτων» αποτελεί πλέον μία από τις αναγνωστικές μου εμπειρίες…
Δυο λόγια για την ιστορία, αν και η ιστορία δεν είναι αυτό που έχει σημασία σε τέτοιου είδους βιβλία. Στο Αγιέμενεμ, μια περιοχή της Ινδίας, δύο δίδυμα, η Ράχελ και ο Έστθα και η χωρισμένη μητέρα τους, η Άμμου (χωρισμένη στην Ινδία,  μέγα αμάρτημα…) ζουν στο σπίτι της οικογένειας, με γιαγιάδες, θείες – θείους κι ένα εργοστάσιο με πίκλες και μαρμελάδες. Μια μέρα (όχι από το πουθενά) θα εμφανιστεί η ξαδέλφη τους από την Αγγλία η Σόφι Μολ στην ίδια ηλικία με τα δίδυμα (κάπου εκεί στα οχτώ…) και η τραγωδία χτυπάει την πόρτα τους… η Σόφι Μολ πνίγεται… και όλα αλλάζουν…
Υπάρχουν δυο εποχές… το τότε (όταν τα δίδυμα ήταν μικρά) και το τώρα (που τα δίδυμα είναι γύρω στα 35)… όμως ο χρόνος δεν είναι ξεκάθαρος… είναι ρευστός, πολύ ρευστός… στη μια παράγραφο είσαι εδώ και στην άλλη στο τότε, στη μια γραμμή κλαις για το τότε και στην άλλη αράδα γελάς για το τώρα… Εάν δεν είσαι συνηθισμένος στις ‘μπερδαγουέι’ (ελληνιστί μπερδεμένες) καταστάσεις, ίσως δυσκολευτείς να το παρακολουθήσεις, αλλά νομίζω πως αξίζει μια βουτιά στα βαθιά, ρηχά, όπως το πάρει κανείς…
Πέρα από τα συναισθηματικά και φιλοσοφικά κομμάτια του βιβλίου, η Ρόι παρουσιάζει τη ζωή και τη δομή της σύγχρονης Ινδίας, μιας Ινδίας που ακόμα η λογική της κάστας ζει και βασιλεύει, όπου υπάρχουν οι Καθαροί κι οι Ακάθαρτοι που ένας απαγορεύεται ν’αγγίξει τον άλλον, που το σκούρο χρώμα κάποιου είναι η κατάρα του… δεν είναι και το πιο εύκολο να παρακολουθήσεις τη νοοτροπία μιας χώρας για την οποία είσαι ανίδεος, όμως θεωρώ πως αξίζει η προσπάθεια…
Η γραφή μου θύμισε σε πολλά σημεία Αλιέντε και Μάρκες… ονειρική, λυρική, σουρεαλιστική, άλλα αντί άλλων… αλλά εμένα αυτό είναι το στυλ που λατρεύω τελικά, οπότε μου κάθισε κουτί…
Μέχρι τη μέση το βιβλίο κυλάει αργά, ίσως και πιο αργά από την καθυστέρηση, σαν χορός ‘κατακάλι’ (αν το λέω σωστά) κι ύστερα τα γεγονότα γίνονται καταιγιστικά (εδώ έρχεται το Bollywood…)
Προσωπικά μου άρεσε πολύ, ήταν στο στυλ μου… ωστόσο μπορώ άνετα να καταλάβω όλους όσους δεν μπόρεσαν να το παρακολουθήσουν…
Είμαι ανάμεσα στο 8,00 και στο 9,00 (άντε θα βάλω το Μ.Ο.)
8,5 /10

Readathon 2017: Θα μπορούσα να το βάλω σε τόσες πολλές κατηγορίες… τελικά κατέληξα…

Ένα βιβλίο που ο πρωταγωνιστής είναι παιδάκι ή έφηβος (και τρεις πρωταγωνιστές παρακαλώ…)  11/80

Υ.Γ. Δώρο αποσπασματάκι που λάτρεψα:
"Δεν πείραζε που η ιστορία είχε αρχίσει. Γιατί το Κατακάλι είχε ανακαλύψει προ πολλού ότι το μυστικό των Μεγάλων Ιστοριών είναι πως δεν έχουν μυστικά. Οι Μεγάλες Ιστορίες είναι οι ιστορίες που έχεις ακούσει και θέλεις να ξανακούσεις. Εκείνες που σε δέχονται μέσα τους οπουδήποτε και αισθάνεσαι άνετα. Δεν σε ξεγελούν με κόλπα κι απρόβλεπτες εξελίξεις. Δε σε ξαφνιάζουν με το απρόβλεπτο. Είναι οικείες σατ σπίτι όπου ζεις. Ή τη μυρωδιά του εραστή σου. Ξέρεις πως τελειώνουν αλλά ακούς, σαν να μην ξέρεις. Με τον ίδιο τρόπο που ξέρεις ότι μια μέρα θα πεθάνεις αλλά ζεις λες και δεν πρόκειται να πεθάνεις ποτέ. Στις Μεγάλες Ιστορίες ξέρεις ποιος ζει, ποιος πεθαίνει, ποιος βρίσκει την αγάπη, ποιος όχι. Και θέλεις να τα μάθεις από την αρχή.
Αυτό είναι το μυστικό και η μαγεία τους".

Ο ΘΕΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ
ΑΡΟΥΝΤΑΤΙ ΡΟΪ
Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου
Εκδόσεις Ψυχογιός,  1997
Σελίδες 429

Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

Αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται - Philip Kerr


Πας στην καλή βιβλιοπώλισσα της γειτονιάς σου, που ξέρει χρόνια τι στόκο κουβαλάς στο κεφάλι σου και της λες ‘θέλω ένα καλό βιβλίο’ και σου απαντάει περιχαρής ‘το καινούριο του Kerr το διάβασες;’. Απαντάς με κατεβασμένο το κεφάλι (λέμε τώρα…) ‘δεν έχω διαβάσει ποτέ Kerr’, ‘Ωραία, θα ξεκινήσεις με αυτό για να δεις πως ξεκίνησε και ο ήρωας του…’.
Και ξεκινάω μες στην τρελή χαρά πως θα διαβάσω κάτι υπέροχο, και βαρέθηκα τη ζωή μου και έκοψα τις φλέβες μου και ενίσχυσε το ήδη ενισχυμένο reader block μου… Τώρα αυτό τι ήτανε; Αστυνομικό; Ιστορικό; Κοινωνικό; Μια ‘αρπαχτή’ ήτανε και λίγα λέω…
Η υπόθεση του βιβλίου διαδραματίζεται σε δύο εποχές. Στη ναζιστική Γερμανία του 1933 που προετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς του Βερολίνου και στη διεφθαρμένη Κούβα του Μπατίστα γύρω στα 1954. Ωραίο ακούγεται, μέχρι εκεί όμως. Ο Μπέρνι Γκούντερ, ένα κυνικός πρώην μπάτσος, που τώρα το παίζει security σε ξενοδοχείο υπερπολυτελείας γνωρίζει Αμερικανίδα δημοσιογράφο και εκκολαπτόμενη συγγραφέα (εκπάγλου καλλονής παρεπιπτόντως) που θέλει με τα πύρινα άρθρα της να ξεσηκώσει την αμερικανική γνώμη και να μποϋκοτάρει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936. Να ‘σου κι ένα πτώμα εβραίου πρώην πυγμάχου να πλέει στο Σπρέε, να ’σου κι ένα κλεμμένο κινέζικο κουτί υψηλής τέχνης, να ‘σου κι ένας άλλος αμερικανός με ειδίκευση στις κατασκευαστικές. Μίζες, διαφθορά κλπ κλπ κλπ, από τότε έπαιζαν όλα αυτά στο τραπέζι (όχι για να μην λένε πως εμείς κατέχουμε το ρεκόρ …) Και μετά τσουπ! κόβεται η ιστορία γιατί έτσι βόλευε το συγγραφέα και ξαναβρίσκονται όλοι οι παλιοί ‘φίλοι’ ξανά στην Κούβα… κατά σύμπτωση βέβαια… τέτοιες συμπτώσεις πια όλοι να βρεθούν στην Αβάνα την ίδια στιγμή στο ίδιο μέρος… δεν έπαιζαν κάνα τζόκερ καλύτερα…
Με λίγα λόγια, η προσωπική μου άποψη:
-        η υπόθεση ‘άστα – βράστα’… ό,τι θυμήθηκε ο συγγραφέας το ‘βαζε για να γεμίσει τις σελίδες του (μέχρι και ολόκληρη παρτίδα τάβλι μεταξύ Γερμανού και Αμερικανού στην Αβάνα της Κούβας… WTF?)
-        ιστορικό πλαίσιο, πιο ομιχλώδες από την λονδρέζικη ομίχλη (δεν υπάρχει πουθενά νορμάλ ιστορικό πλαίσιο παρά μόνο μια τοπιογραφία του Βερολίνου του Μεσοπολέμου. Είχε ένα χάρτη της εποχής ο Kerr κι άρχισε να διηγείται, έσρτιψε στην Ούντερ Ντε Λάντεν, κατέβηκε στο Σπρεε, κάθισε στο… (όχι ρε φίλε, δεν ενδιαφέρομαι να πάω διακοπές στο Βερολίνο…)
-        Τώρα πως ένας πρώην μπάτσος, αντιναζιστής κάργα, που έχει παραιτηθεί για τα πιστεύω του από το Σώμα, υπηρετεί στα SS (προσέξτε στα SS, όχι στη Wermacht – μόνο ο Kerr το ξέρει…)
-        Τα λόγια του ήρωα εναντίον του Χίτλερ, των Ναζί και του Κάστρο αργότερα, δεν είναι λόγια που τα λέει ο ήρωας τη στιγμή των γεγονότων. Για να έχεις αυτή την άποψη, πρέπει να έχεις γνώση του τι επακολούθησε αργότερα… Δεν είναι δυνατόν να μας λέει ο Γκούντερ, τη στιγμή που ο Κάστρο είναι φυλακισμένος για επαναστατική δράση, πως είναι κατά του Κάστρο γιατί δεν είναι απλώς ένας κομμουνιστής αλλά ο χαρακτήρας του δείχνει πως είναι σταλινιστής άρα αν πάρει ποτέ την εξουσία θα γίνει δικτάτορας χειρότερος από τον Μπατίστα (ρε Γκούντερ, μέντιουμ έπρεπε να γίνεις όχι μπάτσος…)
-        Έχω την εντύπωση πως ο μεταφραστής δεν πρέπει να γνωρίζει και πολλά από Βερολίνο… μετέφραζε στο Κουρφούρσντενταμ και στο Κουρφούρσντενταμ (ρε γμτ είναι η Κουρφούρσντενταμμία από τις κεντρικότερες λεωφόρους του Βερολίνου…)
-        Και εννοείται πως δεν παίζεται το υποτιθέμενο κυνικό χιούμορ του αστυνομικού – ντεντέκτιβ – σεκιουριτά – στρατιώτη SS – φυγάδα – εραστή… Χιούμορ αμοιβάδας (και πολύ λέω…) Πάρτε κι ένα δειγματάκι γραφής γιατί εδώ κυριολεκτικά το τερμάτισε ο τύπος:
«Θα μπορούσα να είχα πει σε οποιονδήποτε ενδιαφερόταν ότι, ενώ υπήρχε η γενική πεποίθηση ότι επιστήμονες των Ναζί είχαν κατασκευάσει σαπούνι από τα πτώματα δολοφονημένων Εβραίων, στην πραγματικότητα δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο. Η συνήθεια να αποκαλούν τους Εβραίους «σαπούνι» ήταν απλώς ένα πολύ δυσάρεστο αστείο ανάμεσα στα μέλη των Ες Ες και άλλος ένας τρόπος να αποκτηνώνουν – και μερικές φορές να απειλούν – τα πολυάριθμα θύματά τους. Από τη στιγμή που ανθρώπινες τρίχες από τους έγκλειστους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης χρησιμοποιούνταν συχνά σε βιομηχανική κλίμακα, θα ήταν πιο ακριβής χαρακτηρισμός να αποκαλούν τους Εβραίους κετσέδες – αφού τα μαλλιά τους κατέληγαν σε ρούχα, οροφές, μοκέτες αλλά και στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία».
Εννοείται κάτω από τη βάση… 3/10 και πολύ του είναι
Υ.Γ. Readathon 2017 / Ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε δύο χρονικές περιόδους 10/80

ΑΝ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΑΣΤΑΙΝΟΝΤΑΙ
PHILIP KERR
Μετάφραση: Γιώργος Μαραγκός
Εκδόσεις Κέδρος, 2016
Σελίδες 600


Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

Πριν χαράξει - Ιωάννα Νοταρά

Θα μπορούσε να λεγόταν «Η διακορευμένη κορασίδα» ή «Αμάρτησα για το παιδί μου» ή «Χτύπα με κι άλλο σαν το χταπόδι, αντέχω» με πρωταγωνίστρια βέβαια τη Μάρθα Βούρτση και ζεν πρεμιέ αρσενικό παλαιάς κοπής που όλα τα σώζει και τα μαχαιρώνει στυλ Ξανθόπουλου.
Φαίνεται τελικά πως ως λαός το σηκώνουμε το δράμα στο πετσί μας και γι’αυτό συγγραφείς και αναγνώστες κυνηγάμε τα βιβλία με μελοδραματικές ιστορίες όπου η ηρωίδα περνάει του λιναριού τα πάθη μέχρι να δει λίγο φως στο τούνελ και ξεστραβωθεί.
Η ιστορία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα αλλά πλέον δεν ξέρω αν πρέπει ή όχι να το πιστέψω αφού τα μισά βιβλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας βασίζονται πλέον σε αληθινά γεγονότα.  Η ηρωίδα, η Άννα, γεννημένη κάπου στο 1950+ σε μια μικροαστική οικογένεια όπου η μάνα γκρινιάρα κι απαιτητική και ο πατέρας τζογαδόρος και γυναικάς. Μαύρο κι άραχλο το οικογενειακό περιβάλλον, ωστόσο η μικρή μια χαρά τα καταφέρνει στο σχολείο, έχει μεγάλα όνειρα για καριέρα αλλά αργότερα πατάει τη μια μπανανόφλουδα μετά την άλλη.
Λυπάμαι αλλά ούτε την αγάπησα ούτε την συμπόνεσα την ηρωίδα ούτε κατάλαβα ποιο μήνυμα (εάν ήθελε να περάσει κάποιο μήνυμα) αυτό το βιβλίο. Εντάξει γεννήθηκε σ’ένα δύσκολο περιβάλλον και μετά πέφτει από τη μια βλακεία στην άλλη, χωρίς να ακούει κανέναν. Εκτρώσεις, ξυλοδαρμοί, καταθλίψεις, προδοσίες, χρεοκοπίες, απ’όλα έχει ο μπαξές. Περνάει όλο το βιβλίο κατηγορώντας τη μάνα της αλλά στο τέλος μια χαρά αφήνει το γιο της να τον μεγαλώνει η μάνα της. Τι να πει κανείς; Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.
Ένα βιβλίο γραμμένο με λόγο καθημερινό και τα πάντα να τριγυρίζουν γύρω από την Άννα. Κι όλοι οι υπόλοιποι ήρωες (ακόμα και αυτοί που έκρυβαν ένα ενδιαφέρον όπως ο Ματίας ή ο Χριστόφορος ή έστω ο Μιχάλης) να στέκονται εκεί ως κομπάρσοι για να δοξάζουν την χτυπημένη από τη μοίρα ηρωίδα.
Εάν είστε λάτρης του δράματος και των ιστοριών που η ηρωίδα παθαίνει τα μύρια όσα για να γνωρίσει στο τέλος την ευτυχία, μάλλον θα το λατρέψετε. Εάν είστε ένα άκαρδο σκορόφιδο που πιστεύει πως μετά τα 18, οι μόνοι υπεύθυνοι για τη μοίρα μας είμαστε εμείς κι ακούμε και καμιά κουβέντα από αυτούς που μας αγαπάνε ή από αυτούς που ξέρουν κάτι παραπάνω, μπορείτε να ακολουθήσετε τον Τιμολέοντα…
Υ.Γ. Θα είχε πολύ πιο ενδιαφέρον το βιβλίο αν αναπτύσσονταν εκτενέστερα όλη αυτή η παθογένεια του τρίο μπελκάντο (Πόπη – Γιάννης – Λένα), τα συναισθήματά τους, οι αγκυλώσεις τους κλπ, κλπ, κλπ.
Readathon 2017 - Ένα βιβλίο βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα - 9/80


 ΠΡΙΝ ΧΑΡΑΞΕΙ
Ιωάννα Νοταρά
Εκδόσεις Διόπτρα, 2016
Σελίδες 478