Τρίτη, 22 Δεκεμβρίου 2015

Έθιμα ταφής - Hannah Kent



Φαντάσου τώρα να σε λένε Σιγκουρλάουγκ και να μένεις στο Μπρέιδμπόλσταντουρ ή στο Γκιόνγκουσκορντ και να κάνεις παρέα με την  Ίνγκιμπγιεργκ… Πες μου τώρα, πόσο ψυχικά υγιής μπορεί να είσαι, όταν στραμπουλάς τη γλώσσα σου για να φωνάξεις τη φιλενάδα σου για ένα καφέ; Ευτυχώς, που οι βασικοί ήρωες είναι η Άγκνες, ο Νάταν, ο Τότι και η Μαργκρέτ  γιατί μ’αυτά τα ισλανδικά ονόματα, έτοιμο ήμουν να γίνω κόμπος και να πνιγώ από το ίδιο μου το σάλιο… Κι όχι τίποτα άλλο, αλλά υπάρχουν τόσα βιβλία που περιμένουν το δηλητήριό μου…
Η ιστορία του βιβλίου κυλά στην απομονωμένη Ισλανδία των αρχών του 19ου αιώνα. Η Άγκνες έχει καταδικαστεί σε θάνατο επειδή σκότωσε μαζί με δύο άλλους (ας μην λέω τώρα τα ονόματα, κρίμα είναι να πάθω και τίποτα) δύο άντρες (τον Νάταν και τον Πέτουρ, αν δεν κάνω λάθος…) Μέχρι όμως να γίνει η εκτέλεση, (επειδή στην Ισλανδία, έχουν το χιόνι να σε θάβουν, τι να τις κάνουν τις φυλακές;) στέλνουν τη μελλοθάνατη στο σπίτι ενός νομαρχιακού υπαλλήλου με μια γυναίκα που φτύνει αίμα (μεταφορικώς και κυριολεκτικώς) και με δυο κόρες της παντρειάς. Ποιος σώφρων άνθρωπος όμως θα ήθελε τη φόνισσα στο σπίτι του; Κι επειδή η Ισλανδία του 19ου ήτο και χώρα άκρως θρησκευόμενη, και κρίμα να πάει η φόνισσα αμετανόητη στον Άγιο Πέτρο, την αφήνουν να επιλέξει τον παπά που θα τη νουθετεί, τον Τότι.
Δεν χρειάζεται να έχεις IQ 235 για να αντιληφθείς ότι οι σχέσεις μεταξύ Άγκνες (της καταδικασμένης εις θάνατον), της οικογένειας που υποχρεώνεται να την φιλοξενήσει και του γύρω περιβάλλοντος, περνάνε από χίλια μύρια κύματα. Από την πλήρη απαξίωση και τον φόβο μέχρι τη συμπόνοια και τη φιλία.
Είναι ένα μυθιστόρημα πνιγηρό… Πνιγηρό απ’όλες τις απόψεις… Η Ισλανδία είναι ένα μέρος απομονωμένο… κι όταν έρχεται ο χειμώνας «φυλακίζεσαι» στο παγωμένο σου το σπίτι… Πνιγηρό γιατί η συγγραφέας σ’αρπάζει από το λαιμό και σε πνίγει… Ένα βιβλίο γεμάτο αγωνία κι ας ξέρεις το τέλος από την πρώτη κιόλας σελίδα. Δεν υπάρχει περίπτωση η Άγκνες να σωθεί… Ώρες – ώρες ο κόμπος στο λαιμό γίνεται δυσβάστακτος (όχι απλός σταυρόκομπος αλλά καντηλίτσα ολάκερη) κι όσο τράβαγε η ιστορία, τόσο εκείνος μ’έσφιγγε. Ανάσα δεν μπορούσα να πάρω…
Υπάρχουν τα κομμάτια της αφήγησης και τα κομμάτια όπου μιλάει η ίδια η Άγκνες… και βλέπεις την κορύφωση των συναισθημάτων λίγο πριν το προδιαγεγραμμένο τέλος…
Ομολογώ πως είμαι πολύ τυχερόν σκορόφιδον που η μητέρα μου δεν είχε κάποιον εραστή από την Ισλανδία να γεννηθώ κι εγώ φίδι κατεψυγμένον. Η περιγραφή της συγγραφέως για την άγνωστη αυτή ευρωπαϊκή χώρα σε συνδυασμό με τις περιγραφές της καθημερινής ζωής (από σφάξιμο προβάτων μέχρι καταπότια για το κρύωμα) είναι μοναδική. Τόσο μοναδική που με έπεισε πως είμαι φίδι μεσογειακόν και έτσι θέλω να παραμείνω μέχρι τέλους…
Η υπόθεση του βιβλίου βασίζεται στην αληθινή ιστορία της Άγκνες Μάγκνουσντότιρ (φτου σκουληκομυρμηγκότρυπα!!!) της τελευταίας γυναίκας που εκτελέστηκε στην Ισλανδία (οι Ισλανδοί ως απόγονοι Βίκινγκ χρησιμοποιούσαν πέλεκυ κι όχι την δημοκρατική γκιλοτίνα μπρρρ!)
Δεν υπάρχει περίπτωση ν’αφήσετε αυτό το βιβλίο αδιάβαστο 9/10 ασυζητιτί!!!

Extra bonus σήμερα γιατί είμαι στις καλές μου…. Ένεκα εορτών που πλησιάζουν…
(3 μίνι αποσπασματάκια από το βιβλίο…)

Απόσπασμα 1ο:
«Η Λάουγκα την είχε ρωτήσει αν υπήρχε κάποιο εξωτερικό φανερό σημάδι που να δείχνει ότι κάποιος άνθρωπος είναι κακός – ότι το Κακό μπορεί να τον σπρώξει ως τον φόνο. Σημάδι του Διαβόλου: ένα λαγώχειλο, ένα στραβό πεταχτό δόντι, μια κρεατοελιά, κάποιο μικρό ελάττωμα, να το βλέπουν όλοι. Κάτι σαν προειδοποίηση, ένας τρόπος να καταλαβαίνει κανείς. Για να μπορούν να φυλάγονται οι καλοί άνθρωποι. Η Μαργκρέτ είχε πει όχι, όλα αυτά ήταν προκαταλείψεις. Μα δεν την είχε πείσει τη Λάουγκα».

Απόσπασμα 2ο:
«Μα πώς μπορεί κανείς να αλλάξει το σχήμα του χεριού του;» γέλασα εγώ.
«Άμα το ακουμπήσει σε ένα άλλο χέρι, Άγκνες».

Απόσπασμα 3ο:
«Έπρεπε, λοιπόν, να χαίρεται κανείς τις λιακάδες, όσο υπήρχαν. Για ν’αντέχει καλύτερα τη λάσπη και το κρύο που δεν αργούσαν να ‘ρθουν».

ΕΘΙΜΑ ΤΑΦΗΣ
Hannah Kent
Εκδόσεις Ίκαρος, 2014
Σελίδες 420