Πέμπτη, 7 Ιανουαρίου 2016

Τα φώτα - Έλενορ Κάτον



Είδα βραβείο Booker 2013 και μπήκα… Τι στο καλό, είπα;;; Διεθνές βραβείο, διεθνείς περγαμηνές, όλο και κάτι θα ξέρουν οι κύριοι… Μία το βραβείο, μία και το οπισθόφυλλο που παρομοίαζε την αφήγηση με τον Μπόρχες, το Ναμπόκοφ και τα κλασικά βικτωριανά μυθιστορήματα, μου άλλαξαν τα φώτα…
Η υπόθεσις εκτυλίσσεται στη Νέα Ζηλανδία, κατά τον 19ο αιώνα, την εποχή του πυρετού του χρυσού, όπου η Νέα Ζηλανδία ήτο ακόμη αγγλική αποικία και τόπος όπου έβρισκαν καταφύγιο κάθε είδους τυχοδιώκτες ή αποβράσματα της κοινωνίας. Ένα βράδυ που ‘βρεχε, φτάνει στη Χοακιτίκα (new town της New Zealand), ο Γουόλτερ Μούντι για να κυνηγήσει, τι άλλο;;; την τύχη του… Θέλει να ζεσταθεί το κοκαλάκι του, κατεβαίνει για ένα ποτάκι στο ‘μπαράκι’ του ξενοδοχείου, εκεί όμως είναι μαζεμένοι 12 εντελώς αταίριαστοι και ενδεχομένως άγνωστοι τύποι, που έχουν συνάξει ‘μυστικό συμβούλιο’ γιατί έχουν βρεθεί άθελά τους (ή μήπως όχι;) μπλεγμένοι σε μια περίεργη υπόθεση όπου κυριαρχούν ένας θάνατος, μία εξαφάνιση, μία πόρνη, ένας κακός με την απαραίτητη ουλή στο μάγουλο, πολύ όπιο και ακόμα περισσότερο χρυσάφι…
Το βιβλίο θα το χαρακτήριζα ως ‘βιβλίο – κρεμμύδι’ ή για όσους δεν λατρεύουν την αψάδα και τη γεύση του κρεμμυδιού, ως ‘βιβλίο – μαρούλι’… Τουτέστιν, πως η υπόθεση και οι χαρακτήρες ξεδιπλώνονται αργά – αργά και ο αναγνώστης μόλις τρώει την πρώτη στρώση, έρχεται μια δεύτερη κι ύστερα μια τρίτη και πάει λέγοντας, βγάζοντας στο φως κάθε φορά νέα στοιχεία...
Το γεγονός ότι το βιβλίο εκτός από ‘κρεμμύδι’ είναι συνάμα και βιβλίο ‘τούβλον’ (900 + σελίδες με κάτι γράμματα που δεν ενδείκνυνται για τους πρεσβύωπες δεν το λες και μικρό ανάγνωσμα), επιτάσσει από τον επίδοξο αναγνώστη να είναι ένας ‘αναγνώστης γάιδαρος’… Και μην πάει το μυαλό σας στο κακό… Με τον όρο ‘αναγνώστη γάιδαρο’ εννοώ, ο αναγνώστης να διακρίνεται από την αρετή της ιώβειας υπομονής. Κι επειδή ως γνωστόν, είμαι ιοβόλο και ουχί ιωβόλο σκορόφιδον, σε κάποια σημεία βρήκα, ότι η υπόθεσις περπατούσε υπερβολικά αργά… Too slowly like σαλιγκάρι, άντε και χελώνα!!!
Η γραφή της συγγραφέως μου άρεσε… Το περιβάλλον όπου εκτυλίσσεται το βιβλίο, είχε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που κατά τη γνώμη μου θα μπορούσαν να το κάνουν ένα αριστούργημα: πυρετός του χρυσού, καλούς και κακούς, πόρνες, όπιο και λάβδανο, απάτες και προδοσίες, δολοφονίες, ίντριγκες, Κινέζους (παντού υπάρχει ένας Κινέζος), πολιτική, ξώγαμα και οικογενειακά δράματα… Και κατά ένα περίεργο τρόπο, η συγγραφεύς τα ενώνει αρκετά καλά μεταξύ τους… Προσωπικά δεν μπερδεύτηκα καθόλου ούτε από την υπερπληθώρα των προσώπων ούτε από το σούρτα – φέρτα στο χωροχρόνο…
Όμως, πουθενά στο βιβλίο, δεν μου βγήκε συναίσθημα… Και τι είναι ένα λογοτεχνικό βιβλίο (και ουχί επιστημονικό εγχειρίδιο) αν δεν σου βγάζει λίγο συναίσθημα;;; (ένα δάκρυ, ένα κύμα χαράς, ένα ψυχοπλάκωμα, ένα κάτι βρε αδερφέ μου…)
Κι ενώ το βιβλίο ξεκινάει αργά, πολύ αργά, στο τέλος η συγγραφέας ρίχνει ένα ‘κατοστάρι’ και δεν μπορείς με τίποτα να χωνέψεις αυτά που σου σερβίρει. Το τέλος, με άφησε πλήρως ανικανοποίητο, με μία απορία του τύπου «και τώρα τελείωσε;;;» Κατ’εμέ, άφησε πολλά ερωτήματα αναπάντητα και προφανώς δεν υπάρχει sequel για να τα απαντήσει…
Μέσα σ’όλο τούτο τον χαμό, να επισημάνω πως σε κάθε κεφάλαιο και υποκεφάλαιο, υπάρχουν διάφορες αστρονομικές και αστρολογικές ενδείξεις του τύπου «ο Άρης κυβερνήτης στο Σκορπιό», «ο Ήλιος και η Σελήνη μπάρα μπούρα…). Ειλικρινά, δεν κατάλαβα τη σύνδεσή τους με το κείμενο… μάλλον το iq μου είναι iq σκοροφιδιού και όχι iq αναγνώστη ενός βιβλίου booker…
Σίγουρα δεν θα χάσετε αν το διαβάσετε αλλά δεν θα κερδίσετε και κάτι ιδιαίτερο…
Ένα 6,5/10 μια χαρά είναι….

ΤΑ ΦΩΤΑ
Έλενορ Κάτον
Εκδόσεις Polaris, 2015
Σελίδες 997 (τούβλον είπαμε...)