Τρίτη, 22 Μαρτίου 2016

Το ανθρώπινο στίγμα - Philip Roth


Δεν είναι κρυφό πλέον πως δεν τα πηγαίνω και πάρα πολύ καλά με τους συγγραφείς από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Τα χνώτα μας δεν πολυταιριάζουν και συνήθως βγάζω σπυράκια… όμως επειδή τώρα στα γεράματα, βάλθηκα πέρα από την ευρωπαϊκή μου παιδεία να αποκτήσω και ολίγον αμερικανική (για να είμαι σκορόφιδον κοσμοπολίτικον και παντός καιρού), συνεχίζω ακάθεκτο τις βουτιές μου στα αμερικανικά γράμματα… Και ευτυχώς για μένα… γιατί ανακάλυψα τον Ροθ και ομολογώ πως οι δυο μας τα βρήκαμε μια χαρά… Τουλάχιστον εγώ μαζί του…
Αν και όταν τρελαίνομαι με κάποιο βιβλίο, η υπόθεση περνάει όχι στη δεύτερη αλλά σε τρίτη και τέταρτη μοίρα, ολίγα λόγια για το story: Ο Κόλμαν Σίλκ είναι καθηγητής, πρώην κοσμήτορας ενός μικρού αμερικάνικου πανεπιστημίου, ευυπόληπτος και αμέμπτου ηθικής… Σε ένα μάθημά του, θα κάνει το «τραγικό» λάθος να κάνει την ερώτηση εάν δύο φοιτητές που δεν έχουν εμφανιστεί ποτέ στο μάθημά του είναι ‘spookies’Η λέξη spooky’ όμως στην αγγλική γλώσσα έχει διπλή σημασία… «φάντασμα» και «μαύρος»… Ο καθηγητής την είπε με την πρώτη, κάποιοι καλοθελητές την πήραν με τη δεύτερη… Αποτέλεσμα ο Σιλκ ‘διώκεται’ από την έδρα του, του κολλάει μια ‘ρετσινιά’ (νάτο λοιπόν ένα από τα στίγματα), το βάρος μεγάλο, η γυναίκα του πεθαίνει… Αφού περνάει δυο χρόνια μέσα στη μαύρη κατάθλιψη και την πικρή οργή, ο καθηγητής μια ωραία πρωία τα αφήνει όλα πίσω του, χάρη στην αγκαλιά (και όχι μόνο…) μιας 34/χρονης αναλφάβητης καθαρίστριας (ο ίδιος είναι ήδη 71 χρόνων…) κι αρχίζουν κι άλλα ωραία, κατά πόσο είναι ηθική μια τέτοια σχέση… και πολλά – πολλά άλλα…
Την λάτρεψα τη γραφή του Ροθ… Με απογείωσε… Η ψυχογράφηση των ηρώων του είναι μοναδική… Θίγει τόσα πολλά θέματα αριστοτεχνικά, σου δίνει τροφή για σκέψη, σε απογειώνει… Η ιστορία δεν έχει πλέον καμία σημασία… σημασία έχει όλα αυτά που μπορεί να πάρει ο αναγνώστης…
Υποκλίνομαι στην ψυχογράφηση του Λες (τέως άντρα της Φιόνα, της καθαρίστριας), βετεράνου του πολέμου του Βιετνάμ… Τον συμπόνεσα και τον κατάλαβα, αχ! Τι ψυχοπονιάρικο φίδι που είμαι!!! (ασχέτως αν συμφωνώ με τις πράξεις του…) Τι Αποκάλυψη Τώρα, τι Platoon και American Full metal jacket… (εντάξει καταλάβατε την ηλικία μου…)
Υποκλίνομαι στην ψυχογράφηση της Ντελφίν Ρου (της γαλλίδας προέδρου του τμήματος), αν και μου άφησε κάποια κενά στο τέλος…
Εβραίοι της Αμερικής, φυλετικές διακρίσεις, σχέσεις μη αποδεκτές από την κοινωνία, δεσμοί αίματος, τα εσωτερικά των πανεπιστημίων, προσωπικές φιλοδοξίες, εσωτερικές συγκρούσεις και άλλα πολλά δένουν αρμονικά σ’αυτό το βιβλίο…
Και όλα αυτά… με ένα μυστικό που βαραίνει την πλάτη του Κόλμαν (του ήρωα μας) και εν τέλει όλη την οικογένεια του, την περίοδο που η Αμερική και όλος ο πλανήτης έχει πάθει φρενίτιδα με το σκάνδαλο Λιουίνσκι και που ακριβώς ο Πρόεδρος Κλίντον έριξε το πολυπόθητο σπέρμα του…
ΥΠΟΚΛΙΝΟΜΑΙ λοιπόν στον μεγαλύτερο εν ζωή Αμερικανό συγγραφέα (τουλάχιστον έτσι τον αποκαλούν οι γνώστες…) που έχει πάρει όλα τα βραβεία, εκτός από το Νόμπελ… (έχει καιρό ακόμα… you never know!)
Εντάξει, έξυπνοι είσαστε… καταλάβατε τι βαθμό θα βάλω…
10/10 (ασυζητητί…)

ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΤΙΓΜΑ
Philip Roth
Μετάφραση:Τρισεύγενη Παπαϊωάννου
Εκδόσεις Πόλις, 2013 
Σελίδες 500