Τρίτη, 5 Απριλίου 2016

Το κουκλόσπιτο - Jessie Burton

ΤΟ ΚΟΥΚΛΟΣΠΙΤΟ – JESSIE BURTON
Σκοτεινό, πνιγηρό, ασφυκτικό αλλά απολαυστικό… Μέσα σε τρεις, άντε τέσσερις λέξεις τα είπα όλα…
Το εξώφυλλο και ο τίτλος του βιβλίου με τράβηξαν από την πρώτη στιγμή… όπως τα έντομα έλκονται από το φως, το σκορόφιδο έλκεται από ένα σετάκι εξωφύλλου – τίτλου. Δεν ξέρω ακριβώς τι περίμενα να διαβάσω, πάντως σίγουρα κάτι σκοτεινό, κάτι που θα τσιρτσίριαζε το δέρμα μου, κάτι θριλερίστικο με κούκλες και τα τοιαύτα…
Η ιστορία εξελίσσεται στην Ολλανδία του 1686. Η Ολλανδία, τω καιρώ εκείνω, δεν είχε γίνει ακόμα γνωστή δια τους free μπάφους της και για τα κορίτσια της red light district. Ωστόσο, λογιζόταν μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη, με ανοιχτά μυαλά. Βέβαια τα ανοιχτά μυαλά, δεν ήσαν τελικά και τόσα ανοιχτά γιατί μάλλον κρατούσαν ομπρέλα, καθώς προκαταλήψεις, αυστηρές αρχές και άρνηση της διαφορετικότητας, καλά κρατούσαν.
Η νεαρή Νέλλα (από το Πετρονέλλα) παντρεύεται τον πολύ μεγαλύτερο της πλούσιο έμπορο εκ του Αμστελόδαμου (Άμστερνταμ ελληνιστί) Γιοχάννες. Μετακομίζει στο νέο της σπίτι όπου με φρίκη θα ανακαλύψει πως δεν θα είναι ‘δούλα και κυρά’ όπως υπολόγιζε γιατί ‘κυρά’ παραμένει η ‘ξινή’ κουνιάδα της, η Μάριν, και ‘δούλα’, η Κορνήλια. Ο σύζυγος προτιμά τα εμπορεύματα του από τη νεανική της σάρκα, η πρώτη νύχτα του γάμου δεν έρχεται ποτέ και η Νέλλα πρέπει κάπως να περάσει την ώρα της. Ένα παράξενο γαμήλιο δώρο του συζύγου, ένα μεγάλο κουκλόσπιτο, πιστή αντιγραφή του κανονικού της σπιτιού, θα την τραβήξει από την ανία. Όμως, τελικά τούτο το κουκλόσπιτο, δεν είναι ένα απλό κουκλόσπιτο. Γιατί ό,τι συμβαίνει στο κουκλόσπιτο μοιάζει να συμβαίνει και στο σπίτι της ή μήπως το αντίθετο;
Το βιβλίο είναι γραμμένο στον ιστορικό ενεστώτα (τι κατάλοιπα έχει αφήσει αυτό το σχολείο επάνω μου), γεγονός που είναι αλήθεια πως με ξένισε ολίγον. Σε πολλά σημεία  είναι αργό και η υπόθεση δεν προχωρά. Όμως η συγγραφέας, είναι και πρωτοεμφανιζόμενη η κυρία, αναπαριστά υπέροχα το Άμστερνταμ εκείνης της εποχής, τους κατοίκους του, την ατμόσφαιρα που επικρατούσε: εμπορικές αποθήκες, φωνές, υγρασία, νερά που φουσκώνουν και απειλούν μια ολόκληρη χώρα, ζάχαρη (πολλή ζάχαρη...) καλβινιστικές θεωρίες. Και μέσα στο μικρόκοσμο της πόλης, ένας άλλος ακόμα πιο πνιγηρός μικρόκοσμος, το σπίτι των Μπραντ, όπου συγκατοικούν πέντε άτομα, δυο σκυλιά κι ένα κουκλόσπιτο και συνδέονται μεταξύ τους με στενά δεσμά αίματος και ανίερων μυστικών. Όλοι επιζητούν την ελευθερία τους και όλοι την αρνούνται. Η ελευθερία του ενός, η φυλακή του άλλου.
Κι εκεί που το βιβλίο κυλά αργά, ένα μπαράζ αποκαλύψεων κάνει την ανατροπή. Κι εντάξει την πρώτη μπορεί να την οσφρίστηκα στον αέρα από την πρώτη στιγμή (τι στο καλό σκορόφιδο είμαι), όμως η δεύτερη πραγματικά με άφησε άφωνο και σύξυλο. Όλα αλλάζουν, τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται, ο καθένας θα πληρώσει το τίμημα των παθών και των λαθών του.
Κάπου είδα πως ορισμένοι βρήκαν το τέλος λειψό, πως έμειναν ανικανοποίητοι ή πως δεν κατάλαβαν τι ήθελε να πει ο ποιητής. Προσωπικά θεώρησα πως το τέλος ήταν αυτό που του άρμοζε. Γρήγορο, στακάτο, με δεύτερη επίπεδο ανάγνωσης… Το πεπρωμένο μας, το δημιουργούμε εμείς… Thats the point του βιβλίου…
Σκηνή που με συγκλόνισε: (είναι ολίγον spoilerάκι), η σκηνή της γέννας. Δυνατή, άγρια, ζωώδης.
Και το κράξιμό μου… Θεωρώ τις εκδόσεις ‘Πατάκη’ από τις σοβαρές εκδόσεις στο ελληνικό τοπίο. Ωστόσο βρήκα πολλά λάθη επιμέλειας (κυρίως ορθογραφικά…) γεγονός που με χάλασε. Έψαξα να βρω το όνομα του επιμελητή, όμως ο επιμελητής ως άλλος ‘Φαντομάς’, είναι εξαφανισμένος δια παντός από τους συντελεστές του βιβλίου. Κρίμα!
Παρ΄όλα αυτά, είναι βιβλίον άξιο να διαβαστεί…
Από μένα με αγάπη (λέμε τώρα…) ένα 8/10.
 
ΤΟ ΚΟΥΚΛΟΣΠΙΤΟ
JESSIE BURTON
Μετάφραση: Μυρτώ Καλοφωλιά
Εκδόσεις Πατάκη, 2015
Σελίδες 564