Δευτέρα, 6 Ιουνίου 2016

Το μυστικό της πεταλούδας - Ισμήνη Μπάρακλη


(Μπορεί να έχει ορισμένα spoilers - όχι πολλά - να όσο πατάει η γάτα...)

Η κληρονομιά του Ξανθόπουλου και του «αμάρτησα για το παιδί μου» τελικά έχει γραφτεί για τα καλά στο DNA του Έλληνα συγγραφέα και αναγνώστη και ταλαιπωρεί κι εμάς τα δύσμοιρα σκορόφιδα που δεν είμαστε ούτε τόσο ευαίσθητα ούτε τόσο ψυχοπονιάρικα. Μα είναι δυνατόν, σ’όλους τους ήρωες να συμβαίνουν ‘όλα τα κακά της μοίρας τους’ και μαζί μ’αυτούς να την πληρώνουμε κι εμείς; Σ’όλη τους τη ζωή πια μόνο βάσανα και πίκρες, μόνο σεισμοί, λιμοί και καταποντισμοί, μόνο η κακομοίρα φτωχιά ψυχοκόρη που την ορέγεται ο κακός ο αφέντης και φυσικά η γυναίκα του αφέντη που βγάζει όλο το άχτι της στην φτωχή πλην τιμία κορασίδα; Όχι άλλο κάρβουνο, παιδιά, δεν αντέχω!
Ιστορίες πολλών γυναικών – ηρωίδων (εννοείται όλες μαύρες κι άραχλες δίχως ίχνος χαμόγελου) που χορεύουν γύρω από τον κεντρικό ήρωα, έναν τρισυπόστατο άντρα όπως λέει και το οπισθόφυλλο του βιβλίου, του Φραγκούλη του ληστή, του Αυγουστή και του μοναχού Ιωάννη. Ο ήρωας μας λοιπόν, δεν είναι και πολύ καλό τσανάκι, κλέβει, ληστεύει, βιάζει και εν τέλει σκοτώνει. Η δολοφονία της νεαρής κοπέλας, τον στοιχειώνει και αποφασίζει ν’αλλάξει ρότα στη ζωή του, ν’αλλάξει γενικώς ο ίδιος και να βρει τη γαλήνη που τόσο αποζητά στο δρόμο του Θεού.
Επειδή ως συμπλεγματικό σκορόφιδο, αντιλαμβάνεστε πως μονίμως ψάχνω να βρω κι εγώ τη γαλήνη της ψυχής μου, λυπάμαι που το λέω αλλά η μεταστροφή του ήρωα δεν με έπεισε. Δεν δόθηκε το ανάλογο βάθος, δεν δόθηκε βήμα – βήμα η αλλαγή του, οι εσωτερικές μάχες που έδωσε. Με κάνα – δυο αράδες δεν αλλάζει έτσι απλά η ζωή ενός ανθρώπου. Εντάξει η αναφορά στο θείο (όχι τον θείο που κέρδισε το τζόκερ), αλλά από ένα σημείο κι ύστερα νόμιζα πως δεν διάβαζα λογοτεχνικό έργο αλλά το συναξάρι ενός αγίου, κι αν θέλω να διαβάσω τους βίους των αγίων της εκκλησίας μας, προτιμώ να διαβάσω μια αληθινή ιστορία κι όχι ένα πεταλουδίστικο μυστικό. Και παρά τη μεταστροφή του και την υποτιθέμενη αγιοσύνη και καλοσύνη του, λυπάμαι αλλά δεν μ’έπεισε ο ήρως. Γιατί; Για τον απλούστατο λόγο ότι απέκρυψε από την Ευαγγελία το υπέρτατο μυστικό, εξηφανίσθη αποποιούμενος τις ευθύνες του για να βρει ο ίδιος τη γαλήνη στο Θεό. Αν ήταν όμως άνθρωπος του Θεού, έπρεπε να δώσει τη γαλήνη πρώτα στην Ευαγγελία και ας καιγόταν μετά ο ίδιος στην Κόλαση. Άφησε που η Ευαγγελία ήταν η μόνη που δεν έφταιγε σε τίποτα και εν τέλει είχε την 'τραγικότερη μοίρα' απ’όλους τους ήρωες του βιβλίου. Έχασε το τρένο της ζωής της. Και μετά, ο Αυγουστής - μοναχός Ιωάννης, της μιλούσε για συγχώρεση και γαλήνη… Ας γελάσω… Χα! Χα! (αυτές βέβαια είναι προσωπικές μου απόψεις περί γαλήνης ψυχής και συγχωρέσεως…)
Είναι κρίμα μια τόσο όμορφη λογοτεχνική γραφή να χάνεται μέσα στις κακουχίες και στα βάσανα των ηρώων… γιατί η γραφή της Μπάρακλη είναι μεστή, λυρική, λογοτεχνική (ιδίως στο πρώτο μισό βιβλίο). Τη γραφή την έχει, απλώς δεν αντέχω τις εύκολες λύσεις, τη μοιρολατρία και τα πολλά βάσανα…
Τι βαθμό τώρα να βάλω;;; Λέω να βάλω έναν βαθμό δισυπόστατο (για το αντικειμενικόν της υποθέσεως...)

6/10 για την ιστορία…
8/10 για τη γραφή…

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ
Ισμήνη Μπάρακλη
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2016
Σελίδες 344