Τρίτη, 21 Ιουνίου 2016

Το χέρι της Φάτιμα - Ιλδεφόνσο Φαλκόνες


Όταν κράτησα στα χέρια μου το εν λόγω ‘βιβλίο – τούβλο’, ήμουν σίγουρο πως θα διάβαζα ένα αριστούργημα… εν πάση περιπτώσει αν όχι αριστούργημα, τουλάχιστον ένα βιβλίο που προσωπικώς θα λάτρευα… Γιατί; Πρώτον, ήταν τούβλον κι εγώ λατρεύω τα τούβλα. Δεύτερον, διαδραματίζεται στην Ισπανία του 16ου αιώνα, βλέπε Ιερά Εξέταση, Άραβες, Κόρδοβα, Μοναχοί και άλλα ωραία. Κι εμένα μου αρέσουν όλα τούτα. Τρίτον, ήταν άκρως οικονομικό και τέταρτον ο ίδιος ο τίτλος θα το προστάτευε από το κακό το μάτι. Διότι «το χέρι της Φάτιμα» είναι ένα φυλαχτό τόσο για τους Μουσουλμάνους όσο και για τους Εβραίους που διώχνει μακριά την κακοδαιμονία… σαν το ματόχανδρο το δικό μας ένα πράμα… Όμως, δυστυχώς, ο Φαλκόνες δεν με αποζημίωσε όπως ακριβώς θα επιθυμούσα… (ίσως πάλι να φταίνε οι υψηλές σκοροφιδικές προσδοκίες…)

Λίγα λόγια για την ιστορία. Ο Ερνάντο είναι Μορίσκο, τουτέστιν μουσουλμάνος της Ισπανίας που εξαναγκάζεται σε εκχριστιανισμό όπως και όλος ο λαός του για να επιβιώσει. Νεοχριστιανός. Όμως είναι και καρπός βιασμού ενός χριστιανού παπά και του έχουν μείνει αμανάτι τα γαλανά μάτια του πατέρα – βιαστή και το προσωνύμιο «Ναζαρηνός» με τον οποίο τον αποκαλεί τόσο ο Μπραΐμ ο πατριός του όσο και οι άλλοι Μορίσκο. Ανάμεσα σε δύο θρησκείες, θα προσπαθήσει να επιβιώσει, θα προσπαθήσει να κρατήσει την αληθινή γι’αυτόν θρησκεία, θα προσπαθήσει γενικώς… Και φυσικά ο έρωτας θα του χτυπήσει την πόρτα… Η όμορφη Φάτιμα που όμως τη λιγουρεύεται κι ο πατριός και μαντέψτε ποιος θα την κερδίσει…

Δεν μπορώ παρά να παραδεχτώ την έρευνα του Φαλκόνες… μαθαίνουμε όλη τη ζωή των Μορίσκο, την αντιμετώπισή τους όχι μόνο από τους χριστιανούς Ισπανούς αλλά και από τους υποτιθέμενους συμμάχους τους, Άραβες και Τούρκους… Κόρδοβα, Γρανάδα, Αλπουχάρρας, Σιέρα Νεβάδα… περπατάς στους δρόμους τους… Η γραφή ωραία αλλά απελπιστικά αργή σε ορισμένα σημεία…

Όμως… όμως… Δεν μου κάθισαν ορισμένα σημεία της ιστορίας… Δεν μπόρεσα να τα καταπιώ αμάσητα… δεν είμαι βόας, ένα απλό σκορόφιδο είμαι…
1.  Η στάση της Αϊσά, απέναντι στο γιο της τον Ερνάντο, το χονδροειδέστατο ψέμα που του λέει σε σχέση με τη ζωή της Φάτιμα και των παιδιών του, και το ρίξιμο των ενοχών στο γιο της και όχι στην ίδια, κάπου με ξεπέρασε 
2. Η στάση της Φάτιμα και το μίσος που με το οποίο πότισε τα δυο παιδιά για τον Ερνάντο, εντελώς μη δικαιολογημένο 
3. Διέκρινα μια σαφή στροφή του συγγραφέα υπέρ των Μορίσκο… δεν κράτησε καθόλου ίσες αποστάσεις, άσχετα εάν αυτή ήταν η πρόθεσις του… οι σφαγές και οι αγριότητες των Μορίσκο ίσα που πέρασαν και δεν άγγιξαν… Προσπάθησε να δείξει τον Ερνάντο έναν ήρωα σοφό, έναν άνθρωπο που ισορροπούσε ανάμεσα στις δύο θρησκείες, όμως λυπάμαι αλλά έπεσε μονόπαντα στον Αλλάχ και… 
4. Καλή η έρευνα, καλή η γραφή όμως ήταν σαν να παρατηρούσα τα γεγονότα από μακριά, σαν να μην με άγγιζαν… τόσος πόνος, τόσες βιαιότητες, τόσο κλάμα, τόσο αίμα κι όμως ούτε ένα σφίξιμο στο στομάχι ούτε ένα δάκρυ…

Λατρεμένος ήρωας ο Μιγέλ, ο σακάτης… ο μόνος που συμπόνεσα με την σκληρή καρδιά μου…

Βαθμολογία: 7,5/10

ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΗΣ ΦΑΤΙΜΑ
Ιλδεφόνσο Φαλκόνες
Μετάφραση: Αγαθή Δημητρούκα
Εκδόσεις Πατάκη, 2013

Σελίδες 974