Τετάρτη, 1 Μαρτίου 2017

Αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται - Philip Kerr


Πας στην καλή βιβλιοπώλισσα της γειτονιάς σου, που ξέρει χρόνια τι στόκο κουβαλάς στο κεφάλι σου και της λες ‘θέλω ένα καλό βιβλίο’ και σου απαντάει περιχαρής ‘το καινούριο του Kerr το διάβασες;’. Απαντάς με κατεβασμένο το κεφάλι (λέμε τώρα…) ‘δεν έχω διαβάσει ποτέ Kerr’, ‘Ωραία, θα ξεκινήσεις με αυτό για να δεις πως ξεκίνησε και ο ήρωας του…’.
Και ξεκινάω μες στην τρελή χαρά πως θα διαβάσω κάτι υπέροχο, και βαρέθηκα τη ζωή μου και έκοψα τις φλέβες μου και ενίσχυσε το ήδη ενισχυμένο reader block μου… Τώρα αυτό τι ήτανε; Αστυνομικό; Ιστορικό; Κοινωνικό; Μια ‘αρπαχτή’ ήτανε και λίγα λέω…
Η υπόθεση του βιβλίου διαδραματίζεται σε δύο εποχές. Στη ναζιστική Γερμανία του 1933 που προετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς του Βερολίνου και στη διεφθαρμένη Κούβα του Μπατίστα γύρω στα 1954. Ωραίο ακούγεται, μέχρι εκεί όμως. Ο Μπέρνι Γκούντερ, ένα κυνικός πρώην μπάτσος, που τώρα το παίζει security σε ξενοδοχείο υπερπολυτελείας γνωρίζει Αμερικανίδα δημοσιογράφο και εκκολαπτόμενη συγγραφέα (εκπάγλου καλλονής παρεπιπτόντως) που θέλει με τα πύρινα άρθρα της να ξεσηκώσει την αμερικανική γνώμη και να μποϋκοτάρει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936. Να ‘σου κι ένα πτώμα εβραίου πρώην πυγμάχου να πλέει στο Σπρέε, να ’σου κι ένα κλεμμένο κινέζικο κουτί υψηλής τέχνης, να ‘σου κι ένας άλλος αμερικανός με ειδίκευση στις κατασκευαστικές. Μίζες, διαφθορά κλπ κλπ κλπ, από τότε έπαιζαν όλα αυτά στο τραπέζι (όχι για να μην λένε πως εμείς κατέχουμε το ρεκόρ …) Και μετά τσουπ! κόβεται η ιστορία γιατί έτσι βόλευε το συγγραφέα και ξαναβρίσκονται όλοι οι παλιοί ‘φίλοι’ ξανά στην Κούβα… κατά σύμπτωση βέβαια… τέτοιες συμπτώσεις πια όλοι να βρεθούν στην Αβάνα την ίδια στιγμή στο ίδιο μέρος… δεν έπαιζαν κάνα τζόκερ καλύτερα…
Με λίγα λόγια, η προσωπική μου άποψη:
-        η υπόθεση ‘άστα – βράστα’… ό,τι θυμήθηκε ο συγγραφέας το ‘βαζε για να γεμίσει τις σελίδες του (μέχρι και ολόκληρη παρτίδα τάβλι μεταξύ Γερμανού και Αμερικανού στην Αβάνα της Κούβας… WTF?)
-        ιστορικό πλαίσιο, πιο ομιχλώδες από την λονδρέζικη ομίχλη (δεν υπάρχει πουθενά νορμάλ ιστορικό πλαίσιο παρά μόνο μια τοπιογραφία του Βερολίνου του Μεσοπολέμου. Είχε ένα χάρτη της εποχής ο Kerr κι άρχισε να διηγείται, έσρτιψε στην Ούντερ Ντε Λάντεν, κατέβηκε στο Σπρεε, κάθισε στο… (όχι ρε φίλε, δεν ενδιαφέρομαι να πάω διακοπές στο Βερολίνο…)
-        Τώρα πως ένας πρώην μπάτσος, αντιναζιστής κάργα, που έχει παραιτηθεί για τα πιστεύω του από το Σώμα, υπηρετεί στα SS (προσέξτε στα SS, όχι στη Wermacht – μόνο ο Kerr το ξέρει…)
-        Τα λόγια του ήρωα εναντίον του Χίτλερ, των Ναζί και του Κάστρο αργότερα, δεν είναι λόγια που τα λέει ο ήρωας τη στιγμή των γεγονότων. Για να έχεις αυτή την άποψη, πρέπει να έχεις γνώση του τι επακολούθησε αργότερα… Δεν είναι δυνατόν να μας λέει ο Γκούντερ, τη στιγμή που ο Κάστρο είναι φυλακισμένος για επαναστατική δράση, πως είναι κατά του Κάστρο γιατί δεν είναι απλώς ένας κομμουνιστής αλλά ο χαρακτήρας του δείχνει πως είναι σταλινιστής άρα αν πάρει ποτέ την εξουσία θα γίνει δικτάτορας χειρότερος από τον Μπατίστα (ρε Γκούντερ, μέντιουμ έπρεπε να γίνεις όχι μπάτσος…)
-        Έχω την εντύπωση πως ο μεταφραστής δεν πρέπει να γνωρίζει και πολλά από Βερολίνο… μετέφραζε στο Κουρφούρσντενταμ και στο Κουρφούρσντενταμ (ρε γμτ είναι η Κουρφούρσντενταμμία από τις κεντρικότερες λεωφόρους του Βερολίνου…)
-        Και εννοείται πως δεν παίζεται το υποτιθέμενο κυνικό χιούμορ του αστυνομικού – ντεντέκτιβ – σεκιουριτά – στρατιώτη SS – φυγάδα – εραστή… Χιούμορ αμοιβάδας (και πολύ λέω…) Πάρτε κι ένα δειγματάκι γραφής γιατί εδώ κυριολεκτικά το τερμάτισε ο τύπος:
«Θα μπορούσα να είχα πει σε οποιονδήποτε ενδιαφερόταν ότι, ενώ υπήρχε η γενική πεποίθηση ότι επιστήμονες των Ναζί είχαν κατασκευάσει σαπούνι από τα πτώματα δολοφονημένων Εβραίων, στην πραγματικότητα δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο. Η συνήθεια να αποκαλούν τους Εβραίους «σαπούνι» ήταν απλώς ένα πολύ δυσάρεστο αστείο ανάμεσα στα μέλη των Ες Ες και άλλος ένας τρόπος να αποκτηνώνουν – και μερικές φορές να απειλούν – τα πολυάριθμα θύματά τους. Από τη στιγμή που ανθρώπινες τρίχες από τους έγκλειστους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης χρησιμοποιούνταν συχνά σε βιομηχανική κλίμακα, θα ήταν πιο ακριβής χαρακτηρισμός να αποκαλούν τους Εβραίους κετσέδες – αφού τα μαλλιά τους κατέληγαν σε ρούχα, οροφές, μοκέτες αλλά και στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία».
Εννοείται κάτω από τη βάση… 3/10 και πολύ του είναι
Υ.Γ. Readathon 2017 / Ένα βιβλίο που διαδραματίζεται σε δύο χρονικές περιόδους 10/80

ΑΝ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΑΣΤΑΙΝΟΝΤΑΙ
PHILIP KERR
Μετάφραση: Γιώργος Μαραγκός
Εκδόσεις Κέδρος, 2016
Σελίδες 600