Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

Λίγες και μία νύχτες - Ισίδωρος Ζουργός


Αχ! Μεσιέ Ζουργκό! Με προβλημάτισες μεσιέ Ζουργκό… ή μήπως πρέπει να σε λέω μεσιέ Ζιρντό;;; ως κάποιο alter ego του συγγραφικού σου εαυτού;;;
Μετά τον Ματίας Αλμοσίνο, ο Ζουργός επανέρχεται με τον Λευτέρη Ζεύγο ή αλλιώς Ευγένιο Ζιρντό, γιατί ως γνωστόν κάθε καθαρματάκι που σέβεται τον εαυτό του έχει διπλό, τριπλό, ενίοτε και τετραπλό όνομα… Η ιστορία του ήρωα ξεκινάει το μακρινό 1909, στη Θεσσαλονίκη, όταν σε μια βίλα των Εξοχών καταλύει ο έκπτωτος Σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ. Ο Λευτέρης, γιος του κηπουρού της έπαυλης, μπαινοβγαίνει στα πέριξ, κρυφοκοιτάει από κλειδαρότρυπες κι ερωτεύεται τη μικρή ντονμέδα (;) [ποιο είναι άραγε το θηλυκό του ντονμέ;], τη Μίρζα… Από εκείνο το σημείο λοιπόν, παρακολουθούμε τη ζωή του Λευτέρη που ζει και μεγαλώνει στη συνοικία των Εξοχών, που θέλει να γίνει πλούσιος και άλλα τέτοια ωραία… Τα χρόνια περνούν και η ζωή του ήρωα σημαδεύεται από ιστορικά γεγονότα όπως η φωτιά της Θεσσαλονίκης το 1917, ο Α! Παγκόσμιος Πόλεμος, η εκστρατεία στην Ουκρανία, η Κατοχή… Κι ο Λευτεράκης μας επειδή δεν είναι και το πιο ‘καλό παιδί’, θα βρεθεί και στον Πειραιά, και στα Παρίσια, και στη Μασσαλία… θα κάνει κι ένα πέρασμα από την Αμβέρσα για να γυρίσει και πάλι εκεί που γυρνάνε όλοι οι δολοφόνοι… στον τόπο του εγκλήματος… δηλαδή στη Θεσσαλονίκη…
Πάμε και στα δικά μας τώρα…
Η γλώσσα του Ζουργού παραμένει εκείνη η αγαπημένη μελίρρυτη [sic] γραφή, γεμάτη λυρισμό, που προσωπικότητα λατρεύω να διαβάζω… αφήνομαι στη μαγεία της κι έχω παρατηρήσει πως με χαλαρώνει απίστευτα (μπορώ να πω ότι έχει τα ίδια χαλαρωτικά αποτελέσματα πάνω μου με τριάρι lexotanil…) Όμως (όχι που δεν θα έβρισκα εγώ…) αυτή ο λυρισμός σε κάποια σημεία γίνεται πομπώδες ύφος, του στυλ «ο πενθηφορών ουρανός» (WTF?) και φαίνεται ξένος και αταίριαστος στους διαλόγους…
Μετά λύπης μου ομολογώ πως η σκιαγράφηση των βασικών ηρώων, του Λευτέρη και της Μίρζας ήταν ολίγον χάρτινη και ώρες – ώρες τα γεγονότα ήταν τόσο σικέ που ούτε στο ελληνικό πρωτάθλημα δεν τα βρίσκεις… [εδώ ακολουθεί μίνι σποϊλεράκι]… εν καιρώ πολέμου, έρχεται η κυρία συνάμενη – κουνάμενη να σώσει το σπίτι της που το έχει παρατήσει εδώ και είκοσι χρόνια και ξαφνικά οι Γερμανοί την κυνηγάνε γιατί θυμήθηκαν πως οι προ-προ-προ-προ παπούδες της ήταν Εβραίοι και ο άντρας της μια χαρά είναι στην Κωνσταντινούπολη… ε… εντάξει! Να μην πω για τους ήρωες που μπαινοβγαίνουν στο άσχετο και μετά χάνονται έτσι απλά για να χαθούν… ευτυχώς που είναι ο Ζουργός με τη γραφή του και σώζει αυτές τις αστοχίες γιατί αν ήταν άλλος συγγραφέας ποιος τον έσωζε από το δηλητήριο μου…
Στη βασική ιστορία υπάρχουν κι επτά στάσιμα (εκεί στο 1979), όπου ο Λευτέρης – Ευγένιος, τυφλός πλέον, έχει αναθέσει σ’έναν νεαρό συγγραφέα να γράψει ένα βιβλίο με τη ζωή του. Εκεί βλέπουμε κάποιες απόψεις του Ζουργού περί γραφής (π.χ. πως οι λογοτεχνικοί ήρωες είναι πιο πραγματικοί από τους αληθινούς ανθρώπους) και εξηγεί και κάποια λογοτεχνικά τερτίπια, όπου ο Γιούγκερμαν του Καραγάτση κάνει μια guest εμφάνιση (ειλικρινά, δεν κατάλαβα το λόγο…)
Έχει και στο τέλος μια υποτιθέμενη ανατροπή που κάνει κρα από μακριά…
Στο δια ταύτα…
Στα [+]: γραφή, ιστορική έρευνα, κοινωνικοπολιτιστικό γίγνεσθαι, ανάπλαση περιοχών
Στα [-]: οι ήρωες και η ιστορία που την βρήκα τόσο καθαρή και αποστειρωμένη, σαν να την είχες πλύνει με betadine
Βαθμολογία: 8.8/10 (ειλικρινά λυπάμαι που δεν έπιασε το δεκάρι αλλά το συναισθηματικό μου κομμάτι έμεινε λειψό…)

ΛΙΓΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ
Ισίδωρος Ζουργός
Εκδόσεις Πατάκη, 2017
Σελίδες 573


Readathon 2017: Ένα βιβλίο με αριθμό στον τίτλο [19/80] {μην μου πείτε πως το μία δεν είναι αριθμός…}