Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Φιλί στα μάτια - Πασχαλία Τραυλού


«Φιλί στα μάτια» σημαίνει λένε χωρισμός… μα πόσο πολιτισμός βρε παιδί μου; Πόσο επίπεδο πια; Εμείς πάντως στην οικογένεια όταν χωρίζουμε, ούτε φιλιά ούτε αγκαλιές δίνουμε… Μαλιοτράβηγμα ναι, υστερίες ναι, πέφτει και καμιά ανάποδη ξεγυρισμένη κι αν έπεσε και κέρατο ‘μπουρλότο’ (κι ο νοών νοείτω…)
«Φιλί στα μάτια» λοιπόν ο τίτλος του νέου βιβλίου της Τραυλού… κι όπως υπονοεί ο τίτλος, νάστε έτοιμοι για χωρισμούς, για απώλειες, για οριστικά αντίο, για θανάτους… κι όχι μόνο ερωτικούς αλλά και οικογενειακούς και… και… πολλά τέλος πάντων…
Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη… στο μακρινό τότε… και στο κοντινό τότε… Το μακρινό τότε ξεκινάει από τη δεκαετία του τριάντα και φτάνει κάπου μέχρι εκεί τη δεκαετία του εξήντα… Η εφοπλιστική οικογένεια των Βασταρδήδων γεννά μόνο αρσενικά παιδιά… και οι άρρενες απόγονοι παντρεύονται μόνο γυναίκες από σπίτι για να τους φτιάχνουν απογόνους (σαν τις κουνέλες ένα πράγμα αλλά χωρίς την ποσότητα…). Η Ανδρομάχη Βασταρδή γεννά τον Οδυσσέα… μόνο που ο Οδυσσέας μας βγαίνει ολίγον ψυχοπονιάρης, ρομαντίκ ψυχή κι ερωτεύεται… και φυσικά ερωτεύεται την πιο λάθος κοπέλα… την Ερατώ (όχι αυτήν από τους ‘ψίθυρους καρδιάς’, αυτή την πρόλαβε ο Γκλέτσος)… Ποιος είδε τον Κλέαρχο Βασταρδή (τον πατέρα εφοπλιστή) και δεν φοβήθηκε! Όμως το ειδύλλιο με τα έτσι του και τα αλλιώς επιβιώνει μέχρι… (ε! δεν θα σας τα πω και όλα…) Και δίπλα σε αυτό το ζεύγος, η Μαριγώ (η υπηρέτρια που όλα τα ξέρει μα τίποτα δεν λέει), ο Ζαννής ένα παιδί – μπουμπούκι για σπίτι (αν τους θέλεις τέτοιους κολλητούς, τι τους θέλεις τους εχθρούς;), η Ζιζί και η Ζωζώ κι ένα καθολικό μοναστήρι…
Και μετά έρχεται το κοντινό τότε… εκεί στη δεκαετία του 1980 σ’ένα αρχοντικό της Πλάκας… μια θλιμμένη ζωγράφος και η γρια σπιτονοικοκυρά… Πώς θα ενωθούν αυτά τα δύο κομμάτια; (εδώ σε θέλω κάβουρα να περπατάς στα κάρβουνα…)
Να πω τώρα και τη γνώμη μου (όχι βέβαια πως αφορά κανέναν αλλά εγώ θα την πω…)
Το πρώτο μέρος είναι καταιγιστικό… πολλά πρόσωπα, πολλά γεγονότα, πολύ τρέξιμο (ουφ! λαχάνιασα). Δεν σε αφήνει ανάσα να πάρεις… Από τη μια μεριά καλό (δεν βαριέσαι), από την άλλη, δεν προλαβαίνεις κάποια πράγματα να τα συγκρατήσεις. Κάποιοι ήρωες μένουν χάρτινοι, όπως είναι ο Οδυσσέας. Πιο ψεύτικος πεθαίνεις (μα τόσο μ… πίτουρας; Τίποτα δεν καταλάβαινε;;;) Αντίθετα ο αντιπαθής Κλέαρχος, ο έντιμος Λαέρτης, η πιστή Πηνελόπη, ακόμα και η μικρή Μάχη σκιαγραφούνται μια χαρά…
Το δεύτερο μέρος είναι κλάσεις ανώτερο από το πρώτο. Το στυλ της γραφής αλλάζει… ο ρυθμός χαλαρώνει… οι σκέψεις των ηρώων μπαίνουν σε μια τάξη… κάποιες απαντήσεις δίνονται… Προλαβαίνεις να γνωρίσεις τους ήρωες, να τους καταλάβεις, να τους συμπονέσεις, να τους συμπαθήσεις ή ακόμα και να τους αντιπαθήσεις με την ησυχία σου…
Χωρίς να αποτελεί το βασικό θέμα του βιβλίου, η συγγραφέας καταπιάνεται με τη σεξουαλική εκμετάλλευση των γυναικών και το αισχρό φαινόμενο του trafficking (φαινόμενον διαχρονικόν και ουχί σημερινόν…). Αν βέβαια κάποιος με ρωτούσε ποιο είναι το βασικό θέμα του βιβλίου, δεν θα έλεγα ούτε την απώλεια ούτε τη γυναικεία εκμετάλλευση. Θα έλεγα τη μητρότητα… τη χαμένη μητρότητα, τη μητρότητα που δεν έρχεται, τη νορμάλ μητρότητα, τη μητέρα που αισθάνεται μητέρα αλλά δεν είναι μητέρα γιατί ούτε γέννησε ούτε υιοθέτησε αλλά μεγάλωσε (βλέπε Μαριγώ) κλπ κλπ.
Για να τελειώνουμε (γιατί μια κουβέντα είπα να πω και πάλι δεν μπόρεσα να κλείσω το βρωμόστομά μου), να δώσω κι ένα βαθμό:
Ένα 8/10 μια χαρά είναι…
Readathon 2017: Ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά μέσα στο 2017 [22/80]
Υ.Γ. Όχι που δεν θα έλεγα και την κακία μου… Η Μαριγώ υποτίθεται πως είναι Σμυρνιά, ερχόμενη στην Άνδρο μετά την καταστροφή του ’22. Και η συγγραφέας αποφασίζει να την βάλει να μιλάει με προφορά. Μόνο που δεν μιλούσαν έτσι οι Σμυρνιές. Έτσι μιλούσαν οι Πολίτισσες (μια Λωξάντρα ας πούμε…). Αυτό το κομμάτι του ιδιόλεκτου και της προφοράς είναι τόσο ιδιαίτερο, που αν δεν το έχετε, please μην το χρησιμοποιείτε!

ΦΙΛΙ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ
Πασχαλία Τραυλού
Εκδόσεις Διόπτρα 2017

Σελίδες 592