Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον - Ζοζέ Σαραμάγκου


Είχα καιρό να διαβάσω Σαραμάγκου κι είχα ξεχάσει πως οι προτάσεις του είναι σαν τον θειο μου τον ανακόντα, ένα πράγμα. Πας, πας, πας και τελειωμό δεν έχουν. Μαλωμένος ο Σαραμάγκου προφανώς εκ γενετής με τα σημεία στίξης και δη με τις τελείες, που αν πετύχεις πάνω σε τελεία, κάνεις το σταυρό σου, παίζεις κι ένα τζόκερ, γιατί τέτοια τύχη που θα την ξαναβρείς… Στις δέκα πρώτες σελίδες, τα ‘φτυσα… Είπα ‘φιδάκι μου όμορφο, πάει γέρασες, δεν είναι τα επικίνδυνα σπορ πια για σένα…’. Όμως όσο διάβαζα αυτός ο Πορτογάλος μάγος της λογοτεχνίας, που ούτε Πανεπιστήμια τελείωσε ούτε τίποτα [να τα βλέπουν αυτά κάποιοι λούμπεν κουλτουριάρηδες δικοί μας], με πήρε και με σήκωσε.
Το «κατά Ιησούν Ευαγγέλιο» είναι ένα «αιρετικό» ευαγγέλιο, είναι η άποψη του άθεου, κατά δήλωσή του, Σαραμάγκου για τη ζωή του Θεού και του ανθρώπου Ιησού. Όταν πρωτοκυκλοφόρησε, οι θεούσες της καθολικής εκκλησίας της Πορτογαλίας (δεν έχουμε μόνο εμείς το χάρισμα), τον έκραξαν, τον αποκήρυξαν και τον έστειλαν αυτοβούλως στο Λανθαρότε. Σαφώς, όποιος πάρει να διαβάσει το βιβλίο, περιμένοντας να δει τα γεγονότα όπως τα εξιστορεί η Καινή Διαθήκη, πράττει λάθος μεγάλο. Εδώ ο Σαραμάγκου αφηγείται την ιστορία αλλιώς, ξεκινώντας από τη σύλληψη μέχρι τη Σταύρωση, παρουσιάζοντας τα γεγονότα με τη δική του ματιά (σταύρωση του Ιωσήφ, ο θάνατος των βρεφών από τον Ηρώδη, το πρώτο θαύμα στην Κανά κλπ κλπ κλπ). Η συλλογιστική και οι πνευματικές ανησυχίες του Σαραμάγκου μου θύμισαν πολύ τον δικό μας Καζαντζάκη και κατέληξα στο συμπέρασμα πως τελικά οι ‘άθεοι’ αυτής της συνομοταξίας, είναι αυτοί που πραγματικά αγαπούν τον Θεό.
Ο Ιησούς παρουσιάζεται με όλες τις ανθρώπινες αδυναμίες του, με τις πνευματικές ανησυχίες του, με τα ηθικά του διλήμματα εάν πρέπει να ακολουθήσει το δρόμο που χάραξε ο Θεός για εκείνον, γνωρίζοντας το μακελειό που θα ακολουθήσει στην ανθρωπότητα για την εξάπλωση του χριστιανισμού. Η κοινωνική κριτική που ασκεί ο συγγραφέας, ιδίως όσον αφορά τη θέση της γυναίκας τότε και τώρα είναι διάχυτη σε διάφορα σημεία. Το χιούμορ, σαρκαστικό, ειρωνικό, λεπιδόπτερο (άσχετο αλλά μου άρεσε η λέξη) κόβει σαν χειρουργικό νυστέρι. Έπιασα πολλές φορές τον εαυτό μου να χαμογελάει με τις ατάκες του συγγραφέα.
Η μάχη του Καλού και του Κακού… η ύπαρξη του Κακού που είναι αναγκαία για να υπάρξει το Καλό… ένας Θεός Σύννεφο - Καπνός κι ένας Διάβολος Ποιμένας… η συζήτηση μεταξύ τους, από τα απολαυστικότερα σημεία του βιβλίου… Κι εγώ, ως όφις κατηραμένος, μαντέψτε προς ποιανού πλευρά έκλινα… Κρίμα να προδώσω και τη ράτσα μου…
Ένα βιβλίο απολαυστικό, χορταστικό, που το γέμισα κοκκινάδια (από το μαρκαδόρο υπογράμμισης – μην πάει το μυαλό σας στο πονηρό) για να μην χάσω καμιά από τις κρυμμένες σοφίες… ένα βιβλίο βαθιά πνευματικό, βαθιά θρησκευόμενο, ένα βιβλίο για όσους ψάχνουν το Θεό εδώ στη Γη ή στον ουρανό… ένα βιβλίο τόσο για ανθρώπους όσο και για φίδια με ή χωρίς ουρά…

Βαθμολογία: 10/10 Χ10 ω! 10

Readathon 2017: Ένα βιβλίο που ο πρωταγωνιστής είναι ιστορικό πρόσωπο [23/80]

ΤΟ ΚΑΤΑ ΙΗΣΟΥΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ
Ζοζέ Σαραμάγκου΄
Μετάφραση: Αθηνά Ψυλλιά
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2010

Σελίδες 398