Κυριακή, 25 Ιουνίου 2017

Ο διάβολος τραγουδούσε τα μπλουζ - Λίλλυ Σπαντιδάκη


Ένα βιβλίο από Ελληνίδα συγγραφέα και μήτε ελληνικό χωριό στις σελίδες του μήτε Έλληνας ζεν πρεμιέ μήτε ελληνική αρχοντιά για δείγμα… Τολμηρό εγχείρημα ομολογώ και μόνο γι’αυτό αξίζουν τα εύσημα στη συγγραφέα.
Το βιβλίο κινείται σε δύο χρονικές περιόδους… τη δεκαετία του 1940, σ’ένα οικοτροφείο αρρένων στη Σκωτία όπου διοικείται από μοναχούς και στη δεκαετία του 1960 στη Νέα Ορλεάνη όπου η τζαζ είναι παντού και οι μαύροι ψάχνουν ακόμα τα δικαιώματά τους…
Μια παρέα αγοριών, ο Τζέικομπ, ο Νίκολας, ο Άλεξ, ο Πίτερ και ο Μαρκ, κολλητοί από τα χρόνια του οικοτροφείου μ’ένα σκοτεινό μυστικό να τους ενώνει κι ίσως να επιβάλλει τη φιλία τους και στα χρόνια που θα περάσουν. Και μια γυναίκα, η Ζόλα. Μαύρη. Με δέρμα μαύρο και γυαλιστερό σαν τον έβενο. Εκπάγλου καλλονής που μήτε αρσενικό κουνούπι δεν μπορεί να της αντισταθεί. Και μαντέψτε; Και οι πέντε φίλοι, με τον ένα ή τον άλλον τρόπο, πέφτουν στα δίχτυα της… Κι εκείνη τους παίζει… Με όλους τους τρόπους… Όχι, μην με πείτε χυδαίο… Έρωτας; Ανάγκη; Μίσος; Συμφέρον; Εκδίκηση;
Το βιβλίο παρά τις αδυναμίες του, με εξέπληξε ευχάριστα. Είχε δυναμική. Είχε πάθος. Είχε μικρά στακάτα κεφάλαια που διαβάζονταν απνευστί. Είχε γλώσσα ρέουσα. Είχε μουσική. Πολλή μουσική. Τίτλος κάθε κεφαλαίου κι ένα μουσικό κομμάτι. Συνήθως jazz. Και γι’αυτό η ανάγνωση ήταν μια ενδιαφέρουσα και πρωτοποριακή εμπειρία. Γιατί διάβαζα κάθε κεφάλαιο ακούγοντας τη μουσική που πρότεινε η συγγραφέας. Κι ήταν σαν να λίκνιζα κι εγώ το φιδίσιο μου κορμί στους ρυθμούς των χάλκινων. Είχε σασπένς. Κι είχε μηνύματα. Στην ουσία είχε μήνυμα. Το εξής ένα. Την σεξουαλική κακοποίηση. [και όχι όπως πολλοί θα νομίσετε την καταπίεση των μαύρων]. Για να λέμε και την αλήθεια, εγώ στο βιβλίο δεν είδα και πολύ κακοποίηση της Ζόλα το 1963. Όλοι στην παρέα, άντρες, γυναίκες και παιδιά (καλά, παιδιά δεν είχε) μια χαρά την καλοδέχτηκαν.
Το βιβλίο όμως είχε κι αδυναμίες. Με πρώτη απ’όλες την επιμέλεια. Λαθάκια μπόλικα, που ενοχλούσαν τους ψυχαναγκαστικούς αναγνώστες όπως την αφεντιά μου.  Αντιγράφω πρόταση: «Το αέρινο περπάτημά της και τα μαλλιά της έπεφταν στην πλάτη της και να χάιδευαν την ούρα της» (σελ. 231). Ό,τι καταλάβατε, καταλάβατε… Επίσης, το πεντάρι της αντροπαρέας με μπέρδεψε αρκετά. Καθώς, δεν δόθηκε κανένα φυσικό χαρακτηριστικό κανενός αγοριού, δεν μπορούσα να τους πλάσω στη φαντασία μου: π.χ. ο ξανθός, ο κοντός, ο ψηλός, με τη γαμψή τη μύτη. Δεν μπορούσα με τίποτα να τους κάνω εικόνα κι έτσι μπερδευόμουν σχεδόν σε όλο το βιβλίο να δω ποιος είναι ποιος αφού στο κάτω – κάτω όλοι την ίδια εμμονή είχαν. Και τέλος, το ψυχολογικό προφίλ της Ζόλα ήταν ολίγον σαθρό. Εκδίκηση… ναι… αλλά με τοιούτον τρόπο;;; Χμχμχμχ…. Αθώοι κι ένοχοι όλοι στο ίδιο καζάνι;;; Χμχμχμχμχμ ξανά….
Κι επειδή το βιβλίο είναι γεμάτο σεξ, αχαλίνωτο σεξ… θα σας πω πως αισθάνθηκα… σαν να είσαι με κάποιον – κάποια που γουστάρεις τρελά, να πέφτεις σε αχαλίνωτο σεξ και τη στιγμή που ετοιμάζεσαι για τον οργασμό, να χτυπάει την πόρτα η πεθερά σου και να χάνεται η μαγεία στη στιγμή και πάει ο οργασμός για άλλες παραλίες… Όμως ξέρεις, πως αυτός ο εραστής έχει πολλά να δώσει, οπότε θα του δώσεις κι άλλη ευκαιρία. Κοινώς, θα ξαναδιαβάσω Σπαντιδάκη.

Κι ας πάω και στη βαθμολογία… 7.8/10 (το οχτάρι το ‘χασε λόγω επιμελείας…)

Υ.Γ. Αν και εντελώς διαφορετικός χωροχρόνος, άλλα πρόσωπα και άλλη πλοκή, ωστόσο το «ο διάβολος τραγουδούσε τα μπλουζ» μου θύμισε σε πολλά σημεία το «φιλί στα μάτια» της Τραυλού που διάβασα πρώτα. Η βασική θεματική κοινή και κάποια άλλα κοινά αλλά δεν σποϊλεριάζω γιατί είναι το ‘ζουμί’ των βιβλίων…

Readathon 2017: Ένα βιβλίο που ο πρωταγωνιστής δεν είναι λευκός [24/80]

Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΣΕ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ
Λίλλυ Σπαντιδάκη
Εκδόσεις Πηγή, 2016

Σελίδες 383